Strona główna

Brokinia (Brocchinia)

Brokinia (Brocchinia) - rodzaj roślin z rodziny bromeliowatych (Bromeliaceae), obejmujący 20 gatunków. Brokinie rosną na Wyżynie Gujańskiej, w południowej Wenezueli, południowej Gujanie, północnozachodniej Brazylii oraz wschodniej Kolumbii (LFR 120). Obszar występowania obrazuje mapa po prawej stronie poniżej.
Naturalnym środowiskiem tych roślin są otwarte, piaszczysto-bagienne tereny na wysokości 800-1500 m n.p.m. oraz niektóre góry stołowe zwane tepui, na wysokości 1800-2800 m n.p.m. Brokinie rosną w miejscach z dużą ilością mocnego światła, na glebach ubogich w składniki odżywcze, a czasem wręcz na nagiej skale.
Tylko dwa gatunki brokinii, B. reducta i B. hechtioides są uważane za owadożerne lub pseudoowadożerne i głównie ich dotyczy niniejszy artykuł.

Historia

  • 1830 r. - Julius Hermann Schultes opisuje rodzaj Brocchinia {J.H.Schult. ex J.A.Schult. & J.H.Schult.}
  • 1882 r. - John Gilbert Baker opisuje gatunek Brocchinia reducta {Baker}
  • 1913 r. - Carl Christian Mez opisuje gatunek Brocchinia hechtioides {Mez}

Wygląd rośliny

Brokinie to naziemne rośliny wieloletnie, tworzą rozety 5-15 liści i dorastają do 30-60 cm wysokości. Mają podłużne, rynnowate, sztywne, pionowo stojące liście, na końcu zaokrąglone i zakończone niewielkim, ostrym kolcem. Liście w dolnej części ściśle przylegają do siebie, tworząc szczelny lej magazynujący wodę z opadów. Ubarwienie liści jest żółtawe, żółtawozielone lub jasnozielone. System korzeniowy jest słabo wykształcony. Kwiatostan jest wzniesiony, prosty, wys. do 60 cm. Kwiaty liczne, białe, drobne, dł. do 5 mm.
B. hechtioides jest trochę większa niż B. reducta i ma nieco bardziej rozchylone liście.

Brocchinia reducta
Młoda i niestety słabo doświetlona Brocchinia reducta

Mechanizm polowania

Brokinie wabią swoje ofiary na dwa sposoby. Pierwszy to substancja zapachowa wytwarzana przez liście i wpuszczana do wody wypełniającej lej. Drugi to odbite od powierzchni liści promieniowanie ultrafioletowe, które przyciąga owady (podobnie jak płatki kwiatowe wielu roślin). Dodatkowo liście pokryte są woskowatym proszkiem, który nadaje im większą śliskość, a na dolnej części liści znajdują się drobne włoski. To wszystko utrudnia owadom ewentualną ucieczkę. Ofiara ześlizguje się na dno leja i tonie. Brokinie żywią się głównie mrówkami, muchami, komarami, pszczołami, osami.
Do niedawna uznawano, że za rozkład owadów odpowiadają symbiotyczne bakterie i inne mikroorganizmy, obecne w kielichach brokinii. W 2005 roku Bartosz Płachno i Andrzej Jankun z Uniwersytetu Jagiellońskiego wykazali, że B. reducta posiada aktywne gruczoły trawienne wydzielające fosfatazę (enzym rozkładający fosforany). Drugi gatunek, B. hechtioides, polega wyłącznie na bakteriach i mikroorganizmach. Rozkładowi ofiar sprzyja także bardzo kwaśne środowisko (pH 3.0) wnętrza kielicha. Uwolnione w tym procesie substancje odżywcze są wchłaniane przez roślinę.
Trzymając się zatem ścisłej definicji, B. reducta uznaje się za roślinę owadożerną, a B. hechtioides za pseudoowadożerną.
W kielichach brokinii żyje wiele insektów i larw, które są odporne na ciecz trawienną. Także niektóre gatunki pływaczy (Utricularia) zapuszczają swoje pędy do wnętrza kielichów i żywią się zamieszkującymi je organizmami.

Hodowla

Obydwa interesujące nas gatunki brokinii hoduje się w takich samych warunkach.
  • Wilgotność powietrza: zalecana wysoka, 70-80%, ale toleruje niższą, 50-60%.
  • Światło: bardzo duże ilości mocnego światła, najlepiej pełnego, bezpośredniego słońca, minimum 12 godzin dziennie. Zimą wymagane doświetlanie. Roślina wybitnie światłolubna.
  • Temperatura: latem 18-25°C (max. 30°C), zimą 10-15°C (max. 20°C). Zalecane są nocne spadki temperatury o co najmniej 5°C.
  • Podłoże: kwaśny torf + gruboziarnisty piasek + perlit (1:1:1), torf + gruboziarnisty piasek (1:1), torf + perlit (1:1, 1:2), perlit + mech torfowiec (3:1), ewentualnie czysty mech torfowiec.
  • Podlewanie: podłoże cały czas wilgotne, lecz nie mokre. Podlewanie od góry. Wnętrze kielicha należy napełniać wodą. Niektórzy hodowcy podlewają roślinę wyłącznie poprzez wlewanie wody do kielicha.
  • Uwagi: Średnio trudna w hodowli. B. reducta mimo braku dostatecznej ilości światła rośnie i może zakwitnąć, lecz wytwarza ciemnozielone, rozchylone liście. W hodowli bardzo trudno jest osiągnąć wygląd, jaki roślina przybiera w naturze, czyli wąska, zwarta tuleja żółto-zielonych liści.

Rozmnażanie

  • Podział: roślina po przekwitnięciu zwykle umiera, wcześniej wytwarzając u podstawy młode odrosty. Sporadycznie odrosty pojawiają się wewnątrz kielicha lub w odległości kilku centymetrów od rośliny matecznej. Gdy roślina mateczna całkowicie uschnie, możemy rozsadzić odrosty.

Źródła:
  • K. Ciesielski - Bromelie - Hodowla i rozmnażanie
  • B. Rice - Brocchinia reducta light prederences. Carnivorous Plant Newsletter 38(1), str. 10-11, 2009.
  • The Carnivorous Plant FAQ (www.sarracenia.com)
  • Carnivorous Plant Database (www.omnisterra.com)
  • Wikipedia (wikipedia.org)
 
     MAPA STRONY      KONTAKT      PRAWA AUTORSKIE     

Copyright © Centrum Botaniki Alternatywnej (roslinyowadozerne.eu). Wszelkie prawa zastrzeżone. All rights reserved.
Kopiowanie, publikacja lub rozpowszechnianie bez zgody autora zabronione. Copying, publishing or distributing without permission is prohibited.
Wordpress Theme Design by Patricia MullerTheme Ported to CPG by Billy G Bullock