Strona główna

Muchołówka (Dionaea)


Muchołówka (Dionaea) - monotypowy rodzaj roślin z rodziny rosiczkowatych (Droseraceae), zawierający tylko jeden gatunek o nazwie muchołówka amerykańska (Dionaea muscipula). Rosną one wyłącznie w Karolinie Północnej i Południowej (Ameryka Północna). Obszar występowania obrazuje mapa po prawej stronie poniżej.

Charakterystyka rośliny

  • Odkryta: 1759 r. - Artur Dobbs
    Opisana: 1768 r. - Daniel Carl Solander i John Ellis {Sol ex Ellis}
  • Występowanie: rezerwat Beach State Park, Karolina Północna i Południowa (LFR 30).
  • Środowisko: gleby podmokłe, kwaśne, piaszczyste i ubogie w składniki odżywcze. Płaskie, trawiaste obszary.
  • Pokrój: przyziemna rozeta do 20 cm średnicy. Liść jest wyraźnie podzielony na część asymilacyjną i owadożerną. Część asymilacyjną stanowi blaszka liściowa, podłużna, sercowatego kształtu, dł. 5-10 cm, szer. 2-4 cm. Część owadożerna to pułapka złożona z dwóch blaszek zakończonych zębami, które po zamknięciu uniemożliwiają ofierze wydostanie się. Na każdej blaszce znajdują się na ogół 3 włoski czuciowe (czasem 2 lub 4), a jej zewnętrzna strona często wybarwia się na czerwony kolor. Wielkość pułapki wynosi około 3 cm, ale może u niektórych odmian dochodzić do 5-6 cm.
  • Korzeń: kłącze zakończone wiązką drobnych korzeni.
  • Kwiatostan: pęd kwiatowy 25-30 cm. Kwiaty białe, 6-15 sztuk na pędzie, śr. do 15 mm, o 5 płatkach.
  • Cykl życia: roślina wieloletnia.
  • Roślina samopylna: nie. W hodowli wskazane jest zapylenie krzyżowe dwóch odmiennych genetycznie roślin.
Dionaea muscipula

Mechanizm polowania

Muchołówki wabią owady barwą pułapek i słodką wydzieliną pokrywającą ich wnętrze. Po dwukrotnym dotknięciu włoska lub kilku włosków po sobie pułapka błyskawicznie się zamyka. Trawienie ofiary może trwać do kilkunastu dni, w zależności od wielkości ofiary. Muchołówki nie trawią chityny, więc po ofierze zostaje pancerzyk.
Każda pułapka może otworzyć się i zamknąć kilkukrotnie. Jeśli nie ma w niej ofiary, otwiera się po ok. 12 godzinach. Pułapka która strawiła owada najczęściej traci zdolność zamykania i staje się zwykłym liściem asymilacyjnym.
Włoski czuciowe
Dionaea muscipula

Hodowla

  • Wilgotność powietrza: normalna
  • Światło: duże ilości pełnego słońca, minimum 12 godzin dziennie. Zalecane jest południowe okno. W okresie od marca do października można muchołówkę hodować przez całą dobę na dworze.
  • Temperatura: latem 20-30°C, zimą 0-15°C.
  • Podłoże: kwaśny torf z gruboziarnistym piaskiem (2:1), w ostateczności sam torf.
  • Podlewanie: podłoże wilgotne. Podlewanie przez podsiąkanie. Wodę uzupełniamy dzień po wyschnięciu wcześniejszej porcji. Nie przelewać rośliny.
  • Okres spoczynku: od późnej jesieni (koniec listopada) do wczesnej wiosny (początek marca). Wraz ze skracającym się dniem i zmniejszającą się ilością światła rośliny wchodzą w stan spoczynku. Dopóki temperatura nie spada poniżej 0°C, można trzymać rośliny na dworze. Dorosła muchołówka jest w stanie znieść niewielkie okresowe przymrozki, jednak lepiej jest tego unikać. Siewek i młodych roślin (poniżej 4-5 cm średnicy) nie zimuje się.
    Muchołówkę można przezimować np. w dowolnym miejscu, gdzie panuje temperatura poniżej 15°C. Może to być strych, piwnica, garaż, itp. Czasami wystarczy parapet i nieszczelne okno. Ostatecznie można przezimować roślinę w lodówce, wkładając ją wcześniej do foliowego worka z dziurkami.
    Muchołówka zimą nie wymaga światła, ale wpływa ono korzystnie na zimowanie, zwłaszcza jeśli roślina jest przechowywana w temperaturze powyżej 10°C. Im niższa jest temperatura zimowania, tym mniej potrzeba światła. Może to być światło dzienne, a w pomieszczeniu bez okna - światło ze słabej żarówki energooszczędnej.
    W okresie spoczynku ograniczamy podlewanie, podłoże powinno być tylko lekko wilgotne. W większości przypadków wystarczy podlać roślinę raz na 1-2 tygodnie. Przelanie może doprowadzić do zgnicia bulwy.
    Muchołówka w zimę ma słabą kondycję i wręcz marnieje, ale jest to normalny objaw. Często traci w tym czasie wszystkie liście. Te które w całości zczernieją, można usunąć, ale nie jest to konieczne. Należy jednak obserwować, czy podłoże i roślina nie są atakowane przez pleśń. W takim wypadku należy spryskać roślinę środkiem grzybobójczym typu Topsin lub Teldor.
    Gdy mrozy ustąpią, można wystawić rośliny z powrotem na dwór. W naturalny sposób wybudzą się i zaczną rosnąć.
  • Uwagi: W naturze występuje tylko jeden gatunek muchołówki, istnieje również ogromna ilość kultywarów (sztucznych odmian). Ogólne warunki hodowli są podobne.

Rozmnażanie

  • Podział: starsze rośliny dzielą się same w czasie całego okresu wegetacyjnego i wytwarzają u podstawy nowe stożki wzrostu. Częstotliwość podziału zależy od rozmiarów rośliny, jej wieku i kultywaru. Młode rośliny możemy oddzielić od rośliny matecznej.
  • Sadzonki liściowe: odrywamy młody, ale w pełni rozwinięty liść jak nabliżej kłącza. Umieszczamy go w podłożu, przysypując oderwany koniec torfem i zapewniamy dużą ilość światła i stale wilgotne podłoże. Sadzonki najlepiej jest przygotowywać z liści wiosennych bądź letnich. Jeśli po ok. 2 tygodniach liść nie usechł, najprawdopodobniej otrzyma się z nich sadzonki. Gdy młode rośliny zaczynają wytwarzać pułapki, można je przesadzić, nie oddzieląc od liścia. Rozdzielamy dopiero po ukorzenieniu i rozpoczęciu zauważalnego wzrostu.
  • Sadzonki z pędu kwiatowego: odcinamy pęd i tniemy na fragmenty dł. 3 cm. Lekko nacinamy je podłużnie i umieszczamy na mokrym torfie, przysypując końcówki pędu. Najlepsze efekty uzyskamy z młodych pędów, które jeszcze nie kwitły. W przypadku starszych pędów do otrzymania sadzonek nadaje się tylko górny jego odcinek.
  • Nasiona: muchołówki nie są samopylne i trzeba je zapylić sztucznie. Wskazane jest zapylenie krzyżowe dwóch odmiennych genetycznie roślin. Zapylenie własnym pyłkiem daje dużo gorsze efekty. Świeże nasiona można wysiać od razu. Starsze należy poddać 4-6 tygodniowej stratyfikacji. Po tym okresie umieszczamy doniczkę w jasnym miejscu i lekko podwyższonej wilgotności.
  • Uwagi: większość sztucznych odmian (kultywarów) należy romnażać tylko wegetatywnie (czyli nie przez nasiona) w celu zachowania charakterystycznych dla danej odmiany cech wyglądu.

Inne


Kilka losowo wybranych zdjęć z galerii rodzaju Dionaea



D. muscipula
616 odsłon

D. muscipula
428 odsłon

D. muscipula
556 odsłon

D. muscipula
406 odsłon

D. muscipula
395 odsłon

D. muscipula
469 odsłon

D. muscipula
465 odsłon

D. muscipula
779 odsłon

Źródła:
  • B. Rice - Growing Carnivorous Plants. Timber Press, 2006, str. 72-81.
  • J. Pietropaolo, P. Pietropaolo - Carnivorous Plants Of The World. Timber Press, 1986, str. 15-24.
  • Oliver Piotr Firszt - Muchołówka amerykańska (PDF, 5.3 MB)
  • The Carnivorous Plant FAQ (www.sarracenia.com)
  • Carnivorous Plant Database (www.omnisterra.com)
  • Wikipedia (wikipedia.org)
 
     MAPA STRONY      KONTAKT      PRAWA AUTORSKIE     

Copyright © Centrum Botaniki Alternatywnej (roslinyowadozerne.eu). Wszelkie prawa zastrzeżone. All rights reserved.
Kopiowanie, publikacja lub rozpowszechnianie bez zgody autora zabronione. Copying, publishing or distributing without permission is prohibited.
Wordpress Theme Design by Patricia MullerTheme Ported to CPG by Billy G Bullock