Strona główna

Nepenthes gymnamphora


Charakterystyka

  • Odkryty: 1817 r. - Caspar G.C. Reinwardt
    Opisany: 1824 r. - Christian G.D. Nees von Esenbeck {Reinw. ex Nees}
  • Pochodzenie nazwy: z jęz. greckiego gymnos (nagi, odsłonięty) i amphoreus (dzban), odniesienie do wytwarzanych przyziemnych rozetek - zwartych kępek dolnych dzbanków na krótkich wąsach.
  • Typ: dzbanecznik wysokogórski
  • Występowanie: Sumatra i Jawa (LFR 105, 106); 600-2800 m n.p.m. (głównie 1000-2000 m).
  • Środowisko: dolne i górne piętro wilgotnych, mglistych lasów górskich, w pobliżu strumieni i jezior, także górskie zbocza, grzbiety i szczyty niskich gór oraz urwiska; miejsca zacienione; rośnie w poszyciu lasu, w resztkach liści, jako roślina naziemna.
  • Naturalne krzyżówki z: N. bongso, N. mikei (= N. × pangulubauensis), N. ovata, N. reinwardtiana, N. rhombicaulis, N. singalana, N. spatulata, N. spectabilis, N. talangensis.
  • Pokrój rośliny: pnący; łodyga osiąga zwykle do 20 m długości (sporadycznie do 40 m). Blaszka liścia dł. 10-35 cm, szer. 2-8 cm, równowąska, lancetowata do łopatkowatej; wierzchołek zwykle wąski, czasem tępy i zaostrzony, sporadycznie wycięty; nasada zwężająca się stopniowo, prawie ogonkowa, uszkowata, półobejmująca łodygę, w różnym stopniu zbiegająca; wąsy 1-1,5 raza dłuższe niż liście.
  • Opis dzbanków: Dzbanki dolne przeważnie dł. 8-12 cm, szer. 3-4 cm (sporadycznie do 25 × 8 cm), w całości elipsoidalne lub jajowate, ewentualnie w dolnej części jajowate, wyżej węższe, ze słabo zaznaczonym "biodrem", a w górnej części cylindryczne lub zwężające się stożkowo ku wardze; skrzydełka szer. do 12 mm z włoskami dł. do 9 mm, biegną przez całą długość dzbanka; otwór dzbanka mocno ukośny, wzniesiony przy wieczku; warga szer. 4-10 mm, błyszcząca, na przodzie dzbanka wąska i walcowata, po bokach i z tyłu nieco szersza, czasem tworzy przy wieczku krótką szyjkę, żeberka wys. do 0,6 mm, zęby dł. 1-8 mm, czasem mogą być niezauważalne; wieczko zwykle dł. 2,5-4 cm, szer. 2-3,5 cm, owalne do okrągławego, bez wyrostków, nasada sercowata; ostroga dł. 3-8 mm, nierozgałęziona. Dzbanki górne wytwarzane rzadko, dł. do 10 cm, szer. do 2,5 cm (zwykle mniejsze), w dolnej 1/3-1/2 części jajowate, w różnym stopniu rozdęte, wyżej zwężają się, tworząc czasem słabo zaznaczone "biodr", w górnej części cylindryczne lub nieco lejkowate; skrzydełka szer. do 5 mm z włoskami dł. do 6 cm, biegną przez całą długość dzbanka, mogą być zredukowane do dwóch żyłek; pozostałe elementy jak u dzbanków dolnych.
  • Ubarwienie: Dzbanki dolne i górne żółte, jasnozielone, oliwkowo-zielone lub pomarańczowe, zwykle w ciemne, czerwone lub purpurowe ciapki, wewnątrz jasnożółte, jasnozielone lub kremowo-białe, często w czerwone i purpurowe ciapki; skrzydełka często całe zielone; warga zielona do żółtej, z wiekiem może przybrać czerwony lub purpurowy odcień; wieczko zielone, żółte do pomarańczowego, z wierzchu w czerwone lub purpurowe plamki. Liście zielone do czerwonawych; łodyga i wąsy zielone, żółte, pomarańczowe do czerwonych. W zależności od populacji roślina może być gładka lub pokryta krótkimi, białymi, pomarańczowymi lub czerwonymi włoskami dł. do 2 mm. Także krawędzie liści mogą być pokryte czerwonymi lub brązowymi włoskami dł. do 1,5 mm.

Uprawa

  • Wilgotność powietrza: dzień min. 70%, noc 80-90%.
  • Światło: rozproszone w dużej ilości.
  • Temperatura: dzień 20-25°C (max. 28°C), noc 13-18°C (min. 7°C). Do wytwarzania dzbanków wymagany jest nocny spadek temperatury o min. 7°C.
  • Podłoże: mech torfowiec lub mieszanka dla dzbaneczników.
  • Podlewanie: podłoże stale wilgotne. Nie przelewać.
  • Uwagi: umiarkowanie łatwy w uprawie. Rośnie dość wolno. Znosi szeroki zakres temperatur, toleruje także warunki dla dzbaneczników pośrednich.

Inne

  • Roślina wytwarza u podstawy typowe młode odrosty, które z czasem mogą przekształcić się w pnące łodygi. Oprócz nich wytwarza również rozety o krótkich łodygach i bardzo silnie zredukowanych liściach (dł. do 5 cm, szer. do 3 cm), z maks. 8 dzbankami dolnymi na krótkich wąsach dł. do 3 cm. Takie rozety mogą wykształcać się u podstawy rośliny, ale przede wszystkim wzdłuż całej łodygi, zarówno na odcinkach płożących, zakopanych w podłożu, jak i pnących. Podobne zjawisko można zaobserwować np. u N. ampullaria.
  • Występują duże rozbieżności co do klasyfikacji N. gymnamphora, N. pectinata i N. xiphioides. W 1995 r. B. Salmon i R. Maulder wydzielili małą część populacji N. gymnamphora z Sumatry i opisali jako nowy gatunek N. xiphioides. W 1997 r. M. Jebb i M. Cheek stwierdzili, że zasięg N. gymnamphora ogranicza się tylko do Jawy, a rośliny rosnące na Sumatrze to N. pectinata. O N. pectinata pisał już w 1928 r. B.H. Danser, jednak opisał on gatunek na podstawie materiału, który w 1994 r. został rozpoznany jako N. singalana. Niemniej rośliny występujące pod wszystkimi trzema nazwami mają bardzo wiele cech wspólnych, a cechy odróżniające bywają zmienne i niestabilne. Niektórzy botanicy traktują je jako synonimy.
  • Zdjęcia Nepenthes gymnamphora na CPPhotoFinder.com
  • Zdjęcia Nepenthes gymnamphora w środowisku naturalnym

N. gymnamphora
N. gymnamphora, odmiana z Gunung Singgalang
N. gymnamphora
N. gymnamphora, odmiana z Dieng Mountains (Wonosobo)

Źródła:
  • Źródła podstawowe: wykaz
  • B. Salmon & R. Maulder - Two new species of Nepenthes from north Sumatra, Indonesia. Carnivorous Plant Newsletter 24(3), str. 77-85, 1995.
 
     MAPA STRONY      PRAWA AUTORSKIE     

Copyright © Centrum Botaniki Alternatywnej (roslinyowadozerne.eu). Wszelkie prawa zastrzeżone. All rights reserved.
Kopiowanie, publikacja lub rozpowszechnianie bez zgody autora zabronione. Copying, publishing or distributing without permission is prohibited.
Wordpress Theme Design by Patricia MullerTheme Ported to CPG by Billy G Bullock