Strona główna

Nepenthes rafflesiana


Charakterystyka

  • Odkryty: 1819 r. - William Jack
    Opisany: 1835 r. - William Jack {Jack}
  • Pochodzenie nazwy: na cześć osoby - Thomas Stamford Raffles, brytyjski mąż stanu, założyciel Singapuru.
  • Typ: dzbanecznik nizinny
  • Występowanie: Borneo (Brunei oraz prowincje Sabah i Sarawak), południowo-wschodnia część Płw. Malajskiego, Singapur, archipelag Riau, północno-zachodnie wybrzeże Sumatry (LFR 102, 103, 105); 0-1200 m n.p.m. (zwykle poniżej 500 m).
  • Środowisko: wrzoścowe lasy kerangas, lasy bagienne, niskie piętro lasów mglistych, obrzeża lasów namorzynowych i dipterokarpusowych, wśród zniszczonej i odradzającej się wtórnej roślinności, na poboczach dróg, nieużytkach, miejscach niedawnego wyrębu lasów, także odsłonięte obszary, nadmorskie klify i tereny okresowo zalewane; podłoże ubogie torfowe, gliniaste, próchnicze, piaszczyste, bielicowe lub laterytowe; rośnie jako roślina naziemna, często w mocnym, bezpośrednim słońcu, choć toleruje też miejsca mocno zacienione.
  • Naturalne krzyżówki z: N. albomarginata, N. ampullaria (= N. × hookeriana), N. bicalcarata, N. gracilis, N. mirabilis.
  • Pokrój rośliny: pnący lub płożący; łodyga osiąga do 15 m długości i 10 mm grubości, międzywęźla dł. do 20 cm. Blaszka liści dolnych dł. 8-30 cm, szer. 1,5-5 cm, lancetowato-łopatkowata; wierzchołek ostry lub zaokrąglony; nasada zwężająca się stopniowo lub nagle, tworzy rynienkowaty ogonek dł. 2-10 cm i spłaszczoną pochwę liściową, obejmującą łodygę w 1/2-2/3 obwodu; wąsy zbliżone długością do liści. Blaszka liści górnych dł. 12-30 cm, szer. 3-10 cm, wydłużona do lancetowatej; wierzchołek tępy lub krótko zaostrzony, rzadziej ostry i wydłużony; nasada zwężająca się stopniowo lub nagle, tworzy rynienkowaty ogonek dł. do 20 cm i spłaszczoną pochwę liściową, półobejmującą łodygę; wąsy dłuższe niż liście.
  • Opis dzbanków: Dzbanki dolne dł. 5-25 cm, szer. 3-15 cm (wymiary odmiany typowej), w dolnych 2/3 części kuliste i rozdęte, wyżej zwężają się, czasem tworząc słabo zarysowane "biodro", w górnej części cylindryczne lub zwężające się stożkowo ku wardze; skrzydełka szer. do 30-35 mm z włoskami do dł. do 15-20 mm, zwykle powyginane, biegną przez całą długość dzbanka; otwór dzbanka szeroki, okrągły lub owalny, mocno ukośny, przy wieczku wydłużony w szyjkę dł. 2-5 cm, w różnym stopniu pochyloną do przodu; warga szer. 15-30 mm, spłaszczona, rozszerzona po bokach i na szyjce, na przodzie dzbanka czasem lekko wzniesiona w trójkątny dzióbek, żeberka wys. do 2 mm, wewnątrz przechodzące w zęby dł. do 4 mm; wieczko dł. do 20 cm, szer. do 12 cm, okrągłe, eliptyczna lub sercowate, wysklepione, bez wyrostków, wierzchołek zaokrąglony, ucięty lub wykrojony; krawędzie często zawinięte w dół; ostroga dł. do 20 mm, nierozgałęziona. Dzbanki górne dł. 10-22 cm, szer. 3-13 cm (wymiary odmiany typowej), w całości lejkowate lub w dolnej połowie lejkowate, a w górnej cylindryczne; skrzydełka zredukowane do dwóch żyłek, biegną wzdłuż krawędzi spłaszczonego przodu dzbanka; otwór dzbanka mocno ukośny, wydłużony w szyjkę dł. do 5 cm; warga podobna do tej u dzbanków dolnych, na przodzie dzbanka często wzniesiona w trójkątny dzióbek; pozostałe elementy jak u dzbanków dolnych.
  • Ubarwienie: bardzo zróżnicowane. Dzbanki dolne zwykle czerwonawo-purpurowe w jasnożółte lub kremowe ciapki (bądź odwrotnie), także jasnoczerwone, czerwonawo-brązowe, purpurowe do niemal czarnych lub prawie białe, wewnątrz kremowo-żółte lub białe, często w drobne czerwono-purpurowe plamki; warga zwykle żółtawo-zielona, w ciemnoczerwone, purpurowe i czarne prążki lub w całoścci czerwona, purpurowa, brązowa do prawie czarnej; wieczko żółto-zielone, często w czerwono-purpurowe plamki, czasem całe czerwone lub białe. Zdarzają się też okazy w całości niemal białe, z jasnoróżowymi skrzydełkami. Dzbanki górne mogą być ubarwione podobnie do dolnych, ale zwykle są jasnokremowe lub żółte, w drobne czerwono-purpurowe plamki; warga zwykle w czerwono-purpurowe prążki, może być też gładka. Liście zwykle żółto-zielone, od spodu czasem czerwonawo-różowe lub purpurowe; łodyga, ogonek i wąsy zielone, żółte, czerwone do ciemnopurpurowych; łodyga i wąsy mogą być pokryte białymi, pomarańczowymi lub brązowymi włoskami dł. do 3 mm.

Uprawa

  • Wilgotność powietrza: minimum 70%.
  • Światło: półcień do rozproszonego słońca. W naturze roślina najlepiej rośnie w miejscach bardzo jasnych lub nawet w bezpośrednim słońcu. Toleruje mocny cień, ale wytwarza wtedy słabe, wypłonione liście.
  • Temperatura: dzień 25-28°C (max. 35°C), noc 18-20°C (min. 16°C).
  • Podłoże: mech torfowiec, czysty lub z perlitem (1:1), ewentualnie mieszanka dla dzbaneczników.
  • Podlewanie: podłoże stale wilgotne lub mokre. Nie przesuszać.
  • Uwagi: Łatwy w uprawie. Rośnie dość szybko (do 1 m rocznie). Toleruje nieco niższe temperatury, bywa uprawiany w warunkach jak dla dzbaneczników pośrednich.

Inne


Popularne odmiany N. rafflesiana

  • N. rafflesiana var. alata - wąsy na całej długości od liścia do nasady dzbanka mają skrzydełka szer. do 3 cm, często mocno pofalowane
  • N. rafflesiana var. elongata - dzbanki są wyraźnie smuklejsze niż u odmiany typowej (dolne do 25 × 15 cm, górne do 48 × 17 cm), dłuższe są też liście (do 55 cm) i międzywęźla (do 60 cm)
  • N. rafflesiana var. giant - dzbanki są proporcjonalne, lecz dużo większe niż u odmiany typowej (dolne do 38 × 19 cm, górne do 34 × 17 cm)
  • N. rafflesiana var. nivea (inaczej f. alba, "white") - dzbanki są nienakrapiane, w całości białe, czasem z żółtawo-zielonym lub jasnoróżowym odcieniem; warga w ciemnopurpurowe lub niemal czarne prążki
  • N. rafflesiana var. nigropurpurea - dzbanki są w całości ciemnopurpurowe lub niemal czarne, czasem wewnątrz występują pojedyncze, drobne kremowo-białe plamki a na wardze pojedyncze wąskie, czerwone lub kremowe prążki; łodyga i wąsy także są purpurowo-czarne

Zarejestrowane kultywary N. rafflesiana

  • Nepenthes ' Elegance ' {Hort.Slack}
  • Nepenthes ' Singapore Giant ' {D'Amato}

N. rafflesiana "giant 99"
N. rafflesiana, odmiana 'giant 99'
N. rafflesiana "giant 88"
N. rafflesiana, odmiana 'giant 88'

Źródła:
  • Źródła podstawowe: wykaz
  • J.H. Adam, C.C. Wilcock & M.D. Swaine - The ecology and distribution of Bornean Nepenthes. Journal of Tropical Forest Science 5(1), str. 13-25, 1992.
  • T.U. Grafe, C.R. Schöner, G. Kerth, A. Junaidi & M.G. Schöner - A novel resource-service mutualism between bats and pitcher plants. Biology Letters 7(3), str. 436-439, 2011.
  • E. Youngsteadt - Carnivorous plant feasts on bat dung. ScienceNOW, January 25, 2011.
  • E. Davies - Bats in Borneo roost in carnivorous pitcher plants. BBC Earth News, January 26, 2011.
 
     MAPA STRONY      PRAWA AUTORSKIE     

Copyright © Centrum Botaniki Alternatywnej (roslinyowadozerne.eu). Wszelkie prawa zastrzeżone. All rights reserved.
Kopiowanie, publikacja lub rozpowszechnianie bez zgody autora zabronione. Copying, publishing or distributing without permission is prohibited.
Wordpress Theme Design by Patricia MullerTheme Ported to CPG by Billy G Bullock