Strona główna

Sarracenia flava


Charakterystyka

  • Opis:
    1753 r. - Carl von Linné - S. flava {L.}
    1880 r. - W. Robinson - S. flava var. atropurpurea {(Hort.W.Bull ex Mast.) Hort.W.Bull ex W.Robinson}
    1880 r. - W. Robinson - S. flava var. ornata {Hort.W.Bull ex W.Robinson}
    1881 r. - Maxwell T. Masters - S. flava var. maxima {Hort.W.Bull ex Mast.}
    1881 r. - Maxwell T. Masters - S. flava var. rugelii {(Shuttlew. ex A.DC.) Mast.}
    1998 r. - Donald E. Schnell - S. flava var. cuprea {D.E.Schnell}
    1998 r. - Donald E. Schnell - S. flava var. rubricorpora {D.E.Schnell}
    2011 r. - Stewart McPherson & Donald E. Schnell - S. flava f. viridescens {S.McPherson & D.E.Schnell}
  • Pochodzenie nazwy: z łaciny flavus (żółty), odniesienie do barwy liści i kwiatów.
  • Występowanie: Nizina Atlantycka i Nizina Zatokowa, w pasie ciągnącym się przez stany: płd.-wsch. Wirginia, Karolina Północna i Południowa, Georgia, zachodnia Floryda, płd.-wsch. Alabama (LFR 30); 0-300 m n.p.m.
  • Środowisko: podmokłe sosnowe sawanny i rzadkie sosnowe lasy, porośnięte sosną długoigielną (Pinus palustris), wilgotne odsłonięte łąki, torfowiska, brzegi stawów i sadzawek, bagna i mokradła, bagniste brzegi rozlewisk strumieni, rowy melioracyjne. Zwykle rośnie w podłożu piaszczystym, torfowym, piaszczysto-gliniastym lub mulistym, bardzo mokrym lub rozmokłym.
  • Pokrój rośliny: przyziemna rozeta. Kłącze dorodne, wydłużone, 1-3 cm grubości, pokryte łuskami dł. do 1,5 cm, ułożone równolegle do powierzchni podłoża. Dzbanki stojące pionowo, twarde, gładkie, dł. 50-70 cm (sporadycznie do 120 cm), rurowate, w dolnej i środkowej części smukłe, w górnej stopniowo rozszerzają się, tuż przy wardze wyraźnie lejkowate; skrzydełko szer. 5-20 mm (zwykle 3-8 mm), w górnej części dzbanka bardzo wąskie, w dolnej szersze; otwór dzbanka szeroko owalny, średnicy 2-7 cm (sporadycznie do 12 cm); warga gruba, luźno wywinięta, zwykle na przodzie posiada wyraźne wcięcie w kształcie dziobka; wieczko okrągławe, dł. 3-10 cm, szer. 5-14 cm, płaskie lub lekko wygięte po bokach do góry, krawędzie niepofałdowane, spód pokryty włoskami dł. do 7 mm, na wierzchołku obecna nitkowata wypustka dł. 3-12 mm; kolumna dł. 1-3 cm, wąska, ściśnięta, krawędzie mocno odgięte do tyłu.
  • Liście zimowe (fyllodia): tak, 2-5 liści, dł. 12-40 cm, szer. 1-3 cm, lancetowate, wyprostowane pionowo.
  • Kwiatostan: pęd dł. 15-60 cm, krótszy od wiosennych liści; kwiat okazały, średnicy do 12 cm, działki kielicha żółtawo-zielone, dł. 3-5 cm, szer. 2-3,5 cm; płatki korony żółte, dł. 5-8,5 cm, szer. 3-4 cm, jajowate do wąsko eliptycznych; dysk szyjki słupka żółtawo-zielony, średnicy 6-8 cm; nasiona dł. 1,8-2,5 mm. Kwiaty wydzielają o wyraźny, stęchły zapach, porównywanym do zapachu kociego moczu.
  • Okres kwitnięcia: od połowy marca do połowy kwietnia, czasem do maja.
  • Cykl życia: tuż po pojawieniu się pierwszych kwiatów roślina produkuje kilka dużych i dorodnych dzbanków. Następnie w ciągu lata roślina wytwarza kilka płaskich nieowadożernych liści (fyllodia). Pod koniec lata i jesienią pojawiają się kolejne owadożerne dzbanki, jednak mniejsze niż te wiosenne. Zimą roślina przechodzi w stan spoczynku. Dzbanki usychają, lecz fyllodia zwykle pozostają zielone i usychają dopiero w następnym sezonie.

Dodatkowe informacje

  • Do uzyskania intensywnego i równomiernego wybarwienia odmian S. flava var. atropurpurea i S. flava var. rubricorpora potrzebne jest bardzo mocne słońce, silnie kwasowe podłoże i niezmienne warunki uprawy. Przesadzenie rośliny, naruszenie korzeni, a także przenoszenie w inne miejsce może spowodować czasową utratę zabarwienia. W skrajnych przypadkach rośliny mogą potrzebować nawet 2 lat, żeby dojść do siebie i ponownie zacząć intensywnie się wybarwiać. Obie odmiany w słabszym słońcu lub półcieniu przybierają jedynie czerwonawo-zielony kolor i mogą być trudne bądź niemożliwe do odróżnienia od odmiany S. flava var. ornata.
  • Nektar S. flava zawiera koniinę, paraliżujący alkaloid, który odurza ofiary i zwiększa szansę ich wpadnięcia do dzbanka.
  • Niektóre odmiany (zwłaszcza S. flava var. rubricorpora) wytwarzają często po jednym dzbanku wiosną i 1-2 mniejsze dzbanki latem i jesienią. Rosną pojedynczo lub w bardzo luźnych kępach. Odmiana S. flava var. rugelii z kolei częściej formuje gęste kępy do 60-100 cm średnicy.

Cechy poszczególnych odmian S. flava

  • S. flava var. flava - odmiana typowa. Dzbanki i wieczko mają żółtawo-zielony kolor (w mocnym słońcu jaskrawożółty), a na spodzie wieczka widoczne są ciemnoczerwono-purpurowe, rozgałęzione żyłki, odchodzące promieniście od wyraźnej plamy umiejscowionej na przodzie kolumny. Także na dzbankach mogą wystąpić nierozgałęzione, jasne żyłki, ale nie są cechą dominującą i nie tworzą siatki.
    Zdjęcia S. flava var. flava na CPPhotoFinder.com
  • S. flava var. atropurpurea (z łaciny atro - ciemny, purpureus - purpurowy) - dzbanki, wieczko i kolumna mają jednolity, ciemnoczerwony lub rdzawokasztanowy kolor (w słabym słońcu dolna połowa dzbanka może być czerwonawo-zielona). Wnętrze dzbanka jest czerwone, czasem różowawe lub jasnobrązowe i pokryte siecią żyłek. Ciemnoczerwone lub ciemnopurpurowe żyłki mogą też wystąpić na zewnętrznej powierzchni dzbanka i na spodzie wieczka. Fyllodia i dysk szyjki słupka także czasem są lekko czerwonawe.
    Zdjęcia S. flava var. atropurpurea na CPPhotoFinder.com
  • S. flava var. cuprea (z łaciny cupreus - miedziany) - cechą charakterystyczną jest wierzch wieczka, zabarwiony na miedziany, jasnobrązowy lub (rzadziej) czerwonawo-brązowy kolor. Dzbanki są zwykle żółtawo-zielone lub jaskrawożółte, czasem w górnej 1/3 części miedziane. Przód kolumny i spód wieczka zwykle są lekko zabarwione na czerwonawo lub purpurowo, czasem pokryte delikatnymi żyłkami. Także na dzbankach mogą wystąpić żyłki, ale nie są cechą dominującą i nie tworzą siatki. Dysk szyjki słupka od spodu również czasem jest czerwonawy.
    Zdjęcia S. flava var. cuprea na CPPhotoFinder.com
  • S. flava var. maxima (z łaciny maximus - największy) - nazwa myląca, ponieważ rozmiary tej tej odmiany nie są większe od pozostałych odmian. Cechą charakterystyczną jest brak jakichkolwiek czerwonych przebarwień - dzbanki, wieczko i kolumna są w całości żółtawo-zielone. Młode, rozwijające się dzbanki mogą mieć słabe, pomarańczowe zabarwienie, które zanika wraz z dorastaniem liścia. Czerwonawy kolor może też wystąpić u starych, jesiennych liści, na fyllodiach, na łuskach pokrywających kłącze i czasem na pędzie kwiatowym.
    Zdjęcia S. flava var. maxima na CPPhotoFinder.com
  • S. flava var. ornata (z łaciny ornatus - ornament, ozdoba) - dzbanki są żółtawo-zielone (w mocnym słońcu jaskrawożółte) i pokryte intensywną, nieregularną siecią ciemnoczerwonych i purpurowych żyłek, zwłaszcza w górnej części pułapki oraz po obu stronach kolumny i wieczka. Żyłki są bardzo zróżnicowane, od wąskich i sporadycznie rozgałęzionych do szerokich, gęsto rozwidlonych, tworzących gęstą sieć niemal całkowicie pokrywającą dzbanek. Na przodzie kolumny i spodzie pokrywki zwykle występuje ciemna plama. Fyllodia i dysk szyjki słupka mogą być lekko czerwonawe.
    Zdjęcia S. flava var. ornata na CPPhotoFinder.com
  • S. flava var. rubricorpora (z łaciny rubeus - czerwony, corpus - ciało) - dzbanki są w różnych odcieniach czerwieni (od pomarańczowo-czerwonych, poprzez szkarłatne, karmazynowe, aż do głęboko czerwonawo-purpurowych). Wieczko z obu stron zwykle jest żółte, pokryte czerwonymi, promienistymi żyłkami. Nasycenie żyłek jest bardzo zróżnicowane, od prawie niewidocznych po silnie rozgałęzione, niemal w całości pokrywające wieczko. Na kolumnie zwykle występuje ciemnopurpurowa lub niemal czarna plama. Warga jest żółta, z wiekiem może czerwienieć. Fyllodia i dysk szyjki słupka także mogą być lekko czerwonawe.
    Zdjęcia S. flava var. rubricorpora na CPPhotoFinder.com
  • S. flava var. rugelii (na cześć osoby - Ferdinand Rugel, botanik) - dzbanki i wieczko są w całości są żółtawo-zielone (w mocnym słońcu jaskrawożółte). Na przodzie kolumny występuje wyraźna czerwonawo-purpurowa plama. Wielkość tej plamy jest zróżnicowana: od małej, pokrywającej sam środek kolumny, po bardzo dużą, sięgającą od połowy spodu pokrywki, aż do wnętrza dzbanka. Wokół plamy mogą występować niewielkie żyłki, poza tym dzbanki są gładkie.
    Zdjęcia S. flava var. rugelii na CPPhotoFinder.com
  • S. flava f. viridescens (z łaciny virides - zielony, decens - odpowiedni, właściwy) - forma pozbawiona antocyjanów, w całości żółtawo-zielona, także u nasady liści i na łuskach pokrywających kłącze.
    Zdjęcia S. flava f. viridescens na CPPhotoFinder.com

Zarejestrowane kultywary S. flava

  • Sarracenia 'Suspicion' {Selwyn} - odmiana całkowicie pozbawiona antocyjanów, w całości żółtawo-zielona.
  • Sarracenia 'Marston Dwarf' {Hort.Slack} - niska odmiana S. flava var. ornata, rzadko przekraczająca 30 cm wysokości.
Sarracenia flava

Źródła:
  • S. McPherson & D.E. Schnell - Sarraceniacae of North America. Redfern Natural History Production, Poole, 2011, str. 209-267
  • D.E. Schnell - Carnivorous Plants of the United States and Canada. Wyd. I. Lebanon Valley Offset Company, 1976, str. 31-32
  • D.E. Schnell - Carnivorous Plants of the United States and Canada. Wyd. II. Timber Press, Portland, 2002, str. 140-154
  • N. Romanowski - Sarracenia Pitcher plants in cultivation & in the wild. University of New South Wales Press Ltd., Sidney, 2002, str. 31-33
  • P. D'Amato - The Savage Garden. Ten Speed Press, 1988, str. 77-79
  • D.E. Schnell - The Kaleidoscope of Sarracenia. Carnivorous Plant Newsletter 3(1), str. 7, 1974
  • D.E. Schnell - Sarracenia flava varieties: Do we know what we are talking about?. Carnivorous Plant Newsletter 24(2), str. 48-50, 1995
  • D.E. Schnell - Sarracenia flava L. varieties. Carnivorous Plant Newsletter 27(4), str. 116-120, 1998
  • Flora of North America (www.efloras.org)
  • The Carnivorous Plant FAQ (www.sarracenia.com)
  • The International Carnivorous Plant Society (www.carnivorousplants.org)
  • Carnivorous Plant Database (www.omnisterra.com)
 
     MAPA STRONY      PRAWA AUTORSKIE     

Copyright © Centrum Botaniki Alternatywnej (roslinyowadozerne.eu). Wszelkie prawa zastrzeżone. All rights reserved.
Kopiowanie, publikacja lub rozpowszechnianie bez zgody autora zabronione. Copying, publishing or distributing without permission is prohibited.
Wordpress Theme Design by Patricia MullerTheme Ported to CPG by Billy G Bullock