Strona główna

Sarracenia rubra

ssp. rubra / ssp. gulfensis /

ssp. jonesii / ssp. alabamensis / ssp. wherryi


Zgodnie z obowiązującym nazewnictwem, w obrębie gatunku Sarracenia rubra możemy wydzielić następujące podgatunki i odmiany: Obecnie botanicy nie są co do tego podziału zgodni. Niektórzy z nich, mając na względzie różnice między podgatunkami, a także naturalne środowisko ich występowania, preferują poniższe podziały:

Wersja I Wersja II
- S. rubra {Walt.} ssp. rubra
- S. rubra ssp. gulfensis {Schnell}
- S. jonesii {Wherry}
- S. alabamensis {Case & Case}
- S. rubra ssp. wherryi {(Case & Case) Schnell}
- S. rubra {Walt.} ssp. rubra
- S. rubra ssp. gulfensis {Schnell}
- S. jonesii {Wherry}
- S. alabamensis {Case & Case} ssp. alabamensis
- S. alabamensis ssp. wherryi {Case & Case}



Sarracenia rubra ssp. rubra

  • Opis: 1788 r. - Thomas Walter - S. rubra {Walt.}
  • Pochodzenie nazwy: z łaciny ruber (czerwony), odniesienie do koloru kwiatów.
  • Występowanie: południowowschodnia część Karoliny Północnej (hrabstwa Carteret i Wayne), wschodnia część Karoliny Południowej, północnowschodnia część Georgii (LFR 30); 0-200 m n.p.m.
  • Środowisko: podmokłe sosnowe sawanny i łąki, podsiąknięte sosnowe stoki, mokradła, bagniste rozlewiska strumieni i brzegi stawów.
  • Wygląd rośliny: dzbanki rosnące w gęstych kępach, wys. 6-50 cm (zwykle 12-30 cm), pionowe, smukłe, twarde, gładkie lub pokryte delikatnym meszkiem, rozszerzają się równomiernie ku górze; ogonek krótki, poniżej 1/4 długości dzbanka; skrzydełko wyraźne, szer. 0,5-2 cm; otwór dzbanka owalny, śr. 0,5-2,5 cm; warga ciasno wywinięta, na przodzie z niewielkim wcięciem; kaptur wąsko owalny, dł. 0,7-4,5 cm, szer. 0,7-3,9 cm, dłuższy niż szerszy (stosunek długości do szerokości 1-4,3), płaski, niemal niepofałdowany, krawędzie u nasady lekko wywinięte do góry, brzegi gładkie lub delikatnie pofałdowane, spód pokryty włoskami dł. 0,5 mm, na przodzie obecny kolec dł. 1-3 mm; kolumna kaptura słabo ściśnięta, prosta, dł. 0,5 cm. Kłącze 0,5-1,5 cm grubości.
  • Ubarwienie: dzbanki i kaptur zielone do lekko miedziowo-czerwonawych, z wyraźnymi, pionowymi, czerwono-purpurowymi żyłkami.
  • Fyllodia: brak.
  • Kwiatostan: 1-2 pędy, dł. 12-66 cm, ok. 2-3 razy wyższy niż dzbanki. Kwiaty o mocnym, słodkim zapachu; działki kielicha dł. 1,5-2,7 cm, szer. 2-2,6 cm, jasnoczerwone, u starszych, zapylonych kwiatów odchylone do góry; płatki dł. 2,5-4 cm, szer. 1,3-2,5 cm, jasnoczerwone do ciemnoczerwonych, końce odwrotnie jajowate; dysk szyjki słupka śr. 2-3,5 cm, zielonkawy; nasiona dł. 1,3-1,5 mm. Kwitnie od kwietnia do maja.
  • Zdjęcia na CPPhotoFinder.com

Sarracenia rubra ssp. gulfensis

  • Opis: 1979 r. - Donald Schnell - S. rubra ssp. gulfensis {Schnell}
  • Pochodzenie nazwy: z j. angielskiego gulf (zatoka), odniesienie do miejsca występowania rośliny.
  • Występowanie: wybrzeże Zatoki Meksykańskiej: zachodnia Floryda i południowa Alabama oraz południowozachodnia Georgia (hrabstwo Taylor) (LFR 30); 60-100 m n.p.m.
  • Środowisko: podmokłe sosnowe łąki, piaszczyste równiny, podsiąknięte sosnowe stoki, brzegi i bagniste rozlewiska strumieni, torfowiska, także pływające kępy torfowca na odsłoniętych bagnach; toleruje bardzo mokre stanowiska. Często rośnie w głębokim cieniu, ale preferuje miejsca otwarte, nasłonecznione.
  • Wygląd rośliny: dzbanki większe i masywniejsze, wys. 20-60 cm (zwykle 25-50 cm), często pokryte wyraźnym meszkiem, w górnej 1/3 części często nieco wybrzuszone (rozdęte), w dolnej zwężają się łagodnie; otwór dzbanka śr. 2,4-3,5 cm; kaptur szeroko owalny, dł. 3-4,5 cm, szer. 2-4 cm (stosunek długości do szerokości 0,8-1,5), lekko pofałdowany; kolumna kaptura lekko odgięta. Pozostałe cechy jak u ssp. rubra.
  • Ubarwienie: dzbanki i kaptur zielone do czerwonawych, często bardziej wybarwione niż ssp. rubra, pokryte ciemnoczerwonymi żyłkami. Występuje też odmiana pozbawiona antocyjanów.
  • Fyllodia: brak.
  • Kwiatostan: 1-2 pędy, dł. 26-75 cm, ok. 1,5 raza wyższy niż dzbanki. Kwiaty o nieco słabszym zapachu. Kwitnie w kwietniu. Pozostałe cechy jak u ssp. rubra.
  • Zdjęcia na CPPhotoFinder.com
  • Zdjęcia na CPPhotoFinder.com (forma bez antocyjanów)

Sarracenia rubra ssp. jonesii

  • Opis:
    1929 r. - Edgar Wherry - gatunek S. jonesii {Wherry}
    1972 r. - Edgar Wherry - podgatunek S. rubra ssp. jonesii {(Wherry) Wherry}
  • Pochodzenie nazwy: na cześć osoby - Frank Morton Jones, amerykański entomolog.
  • Występowanie: około 10 stanowisk w górach w Karolinie Północnej (hrabstwa Buncombe, Henderson, Transylvania) i Karolinie Południowej (hrabstwa Greenville i Pickens) (LFR 30); 300-600 m n.p.m.
  • Środowisko: naturalnym środowiskiem są podsiąkające górskie mokradła (tzw. cataract bogs), z płytkimi strumieniami spływającymi po wielkich granitowych płytach. Rośliny rosną na krawędziach płyt w cienkiej warstwie gleby, martwej materii organicznej i torfowca lub pomiędzy płytami, zaczepione korzeniami o szczeliny.
  • Wygląd rośliny: dzbanki rosnące w gęstych kępach, większe, wys. 21-73 cm (przeciętnie 43-61 cm), szer. 2,8-4,2 cm, pionowe, smukłe, twarde, gładkie, w górnej 1/4 części nieco wybrzuszone (rozdęte), zwężają się tuż przy wardze, w dolnej części zwężają się gwałtowniej niż ssp. gulfensis; ogonek dłuższy niż u ssp. rubra, 1/4-1/3 długości dzbanka; skrzydełko szer. 0,2-1,5 cm; otwór dzbanka owalny, śr. 1-4 cm; warga ciasno wywinięta, zwykle na przodzie z mniej lub bardziej wyraźnym wcięciem tworzącym dziobek; kaptur szeroko owalny, większy, dł. 2,4-6,5 cm, szer. 2,4-5,4 cm, dłuższy niż szerszy, pofałdowany, spód gładki lub pokryty włoskami dł. 0,5 mm, na przodzie obecny kolec dł. 1-4 mm; kolumna kaptura nieściśnięta, wyższa, 0,5-1 cm. Kłącze 0,5-1,5 cm grubości.
  • Ubarwienie: dzbanki zielone, zwykle z czerwonymi lub purpurowymi żyłkami, rzadziej w całości z czerwonawym lub purpurowym odcieniem odcieniem; kaptur czerwono-purpurowy, z wyraźnymi ciemniejszymi żyłkami. Występuje odmiana pozbawiona antocyjanów, o żółtawo-zielonych kwiatach.
  • Fyllodia: brak.
  • Kwiatostan: 1-2 pędy, dł. 32-70 cm, rzadko wyższe niż dzbanki. Kwiaty o umiarkowanym, słodkim zapachu; działki kielicha dł. 2,5-3,5 cm, szer. 1,5-2 cm, czerwone; płatki dł. 2,5-4 cm, szer. 1,2-2,8 cm, czerwone, końce odwrotnie jajowate; dysk szyjki słupka śr. 2,5-4 cm, zielony; nasiona dł. 1,2-1,5 mm. Kwitnie od maja do czerwca.
  • Zdjęcia na CPPhotoFinder.com
  • Zdjęcia na CPPhotoFinder.com (forma bez antocyjanów)

Sarracenia rubra ssp. alabamensis

  • Opis:
    1974 r. - Fred Case & Roberta Case - gatunek S. alabamensis {Case & Case}
    1978 r. - Donald Schnell - podgatunek S. rubra ssp. alabamensis {(Case & Case) Schnell}
  • Pochodzenie nazwy: od nazwy stanu Alabama, odniesienie do miejsca występowania rośliny.
  • Występowanie: około 12 stanowisk w środkowej Alabamie (hrabstwa Autauga i Chilton) (LFR 30); 50-200 m n.p.m.
  • Środowisko: podmokłe obszary wzdłuż strumieni i u stóp piaszczystych wzgórz, łąki, zarośla, słabo zalesione stoki.
  • Wygląd rośliny: dzbanki rosnące w gęstych kępach, grubsze, masywniejsze, wys. 18-70 cm (średnio ok. 40 cm), pionowe, smukłe, miękkie, pokryte gęstym meszkiem, w górnej części mogą być nieco wybrzuszone (rozdęte); skrzydełko szer. 0,5 cm; otwór dzbanka owalny, śr. 0,7-6,7 cm; warga luźno wywinięta, na przodzie z wyraźnym wcięciem; kaptur owalny, dł. 0,8-9 cm, szer. 0,8-8,8 cm, dłuższy niż szerszy, krawędzie wyraźnie pofałdowane, spód pokryty włoskami dł. 0,5 mm, na przodzie obecny kolec dł. 1 mm; kolumna kaptura szeroka, niewysoka, dł. 0.5-1.5 cm. Kłącze 0,5-1,5 cm grubości.
  • Ubarwienie: dzbanki jasnożółto-zielone, czasem ze słabym miedziano-czerwonym odcieniem, w górnej części z delikatnymi czerwono-purpurowymi żyłkami i czasem z jaśniejszymi "okienka" na tylniej ściance; wnętrze często pokryte gęstymi, czerwonymi żyłkami; kaptur żółtawo-zielony do czerwonawego, czasem w połowie pokryty czerwonymi żyłkami.
  • Fyllodia: brak.
  • Kwiatostan: 1-2 pędy, dł. 27-57 cm, zbliżone wysokością do dzbanków. Kwiaty o umiarkowanym, słodkim zapachu; działki kielicha dł. 2-3 cm, szer. 1-2 cm, czerwono-zielone, u starszych, zapylonych kwiatów odchylone do góry; płatki dł. 2,5-4 cm, szer. 1,2-2,8 cm, czerwone, końce odwrotnie jajowate; dysk szyjki słupka śr. 2,5-4 cm, zielony; nasiona 1,2-1,5 mm. Kwitnie od kwietnia do maja.
  • Zdjęcia na CPPhotoFinder.com

Sarracenia rubra ssp. wherryi

  • Opis:
    1976 r. - Fred Case & Roberta Case - podgatunek S. alabamensis ssp. wherryi {Case & Case}
    1978 r. - Donald Schnell - podgatunek S. rubra ssp. wherryi {(Case & Case) Schnell}
  • Pochodzenie nazwy: na cześć osoby - Edgar Wherry, amerykański botanik.
  • Występowanie: południowowschodnia Alabama (hrabstwa Washington, Mobile, Baldwin), wschodnie Mississippi (hrabstwa Greene i Wayne), Floryda (hrabstwo Escambia) (LFR 30); 20-90 m n.p.m.
  • Środowisko: bagniste rowy, podmokłe łąki, sosnowe sawanny i równiny.
  • Wygląd rośliny: dzbanki rosnące w rzadkich kępach, mniejsze i węższe niż u ssp. alabamensis, wys. 8-48 cm (średnio 18 cm); skrzydełko szer. 0,3-1,5 cm; otwór dzbanka śr. 0,7-5,3 cm; warga luźno wywinięta, na przodzie z średnim wcięciem; kaptur dł. 0,8-4,6 cm, szer. 0,8-5,4 cm, na przodzie obecny kolec dł. 1-3 mm. Pozostałe cechy jak u ssp. alabamensis.
  • Ubarwienie: dzbanki matowo zielone, często z mocniejszym miedziano-czerwonym odcieniem niż u ssp. alabamensis, w górnej części z delikatnymi czerwono-purpurowymi żyłkami; kaptur w połowie pokryty żyłkami, czasem słabo wybarwiony na czerwono.
  • Fyllodia: brak.
  • Kwiatostan: 1-2 pędy, dł. 14-40 cm. Kwitnie w kwietniu. Pozostałe cechy jak u ssp. alabamensis.
  • Zdjęcia na CPPhotoFinder.com

Różnice w uprawie

  • S. rubra zaczyna wytwarzać dzbanki równocześnie z pojawieniem się pierwszych kwiatów. Pierwsze wiosenne liście u wszystkich podgatunków są zwykle słabe, giętkie i zdeformowane. Przypominają nieco fyllodia, jakie występują u S. flava i S. oreophila, ale nimi nie są. Letnie dzbanki są już większe i masywniejsze.

Zarejestrowane kultywary S. rubra

  • Sarracenia 'Golden-Red Jubilee' {J.Hummer} - S. rubra subsp. jonesii × S. rubra subsp. alabamensis
    dzbanki 20-35 cm, ciemnozłoto-czerwone z wyraźnymi, ciemnymi żyłkami; kaptur duży, nieznacznie pofałdowany
  • Sarracenia 'Harvest of Gold' {J.Hummer} - S. rubra subsp. alabamensis × S. rubra subsp. gulfensis
    dzbanki 20-30 cm, pokryte meszkiem, ciemnozłote z wyraźnymi pionowymi czerwonymi żyłkami; kaptur pofałdowany
  • Sarracenia 'John's Autumnal Splendor' {J.Hummer} - S. rubra subsp. jonesii × S. rubra subsp. alabamensis
    dzbanki 25-50 cm, pokryte delikatnym meszkiem, dolna część (1/3 wysokości) zielona z niewielkimi żyłkami, górna część (2/3 wysokości) ciemnoczerwona, przechodząca w złoty; kaptur złoty, pofałdowany
Sarracenia rubra
Źródło: sarracenia.com / Za zgodą autora

Źródła:
  • Schnell, Donald - Carnivorous Plants of the United States and Canada. Wyd. Lebanon Valley Offset Company, 1976, str. 44-47
  • D'Amato, Peter - The Savage Garden. Wyd. Ten Speed Press, 1988, str. 79-81
  • Schnell, Donald - The Kaleidoscope of Sarracenia. Carnivorous Plant Newsletter 3(1), str. 9-10, 1974
  • Flora of North America (www.efloras.org)
  • The Carnivorous Plant FAQ (www.sarracenia.com)
  • The International Carnivorous Plant Society (www.carnivorousplants.org)
  • Carnivorous Plant Database (www.omnisterra.com)
 
     MAPA STRONY      PRAWA AUTORSKIE     

Copyright © Centrum Botaniki Alternatywnej (roslinyowadozerne.eu). Wszelkie prawa zastrzeżone. All rights reserved.
Kopiowanie, publikacja lub rozpowszechnianie bez zgody autora zabronione. Copying, publishing or distributing without permission is prohibited.
Wordpress Theme Design by Patricia MullerTheme Ported to CPG by Billy G Bullock